Rast cijena energije podstakao domaćinstva da više ulažu u energetsku efikasnost
Nagli rast cijena energije, skok kamatnih stopa i troškova građevinskog materijala, zadao je težak udarac sektoru nekretnina širom evrozone.
Međutim, kriza je istovremeno pokrenula masovni talas ulaganja u energetsku efikasnost, ulaganja u izolaciju, solarne panele i toplotne pumpe.
Prema najnovijoj analizi Evropske centralne banke (ECB), dodatna izdvajanja za renoviranje postala su ključni amortizer, koji ublažava negativne ekonomske pritiske na građevinsku proizvodnju.
Građevinarstvo preživljava zahvaljujući renoviranju
Dok izgradnja novih zgrada bilježi konstantan pad, zbog skupih sirovina poput betona, takozvane specijalizovane građevinske aktivnosti (SCA) bilježe snažan oporavak. Radovi na završnim i instalacionim zahvatima danas čine čak 75% ukupnih građevinskih aktivnosti u evrozoni, dok same instalacije grijanja, struje i klimatizacije nose 40% dodane vrijednosti sektora.
Glavni pokretač ovog trenda je potražnja samih domaćinstava koja se suočavaju s rekordnim računima za komunalne usluge. Podaci ECB-ove ankete pokazuju jasnu korelaciju: što su troškovi režija brže rasli tokom zime, to se veći broj građana odlučivao na izolaciju objekata, ugradnju toplotnih pumpi ili solarnih panela.
Drastičan pad cijena solarnih panela
Značajnu ulogu u energetskoj tranziciji odigrao je masovni uvoz opreme iz Kine, koja pokriva preko 95% potreba evrozone za solarnim modulima. Nakon energetskog šoka 2022. godine, uvoz ovih panela se udvostručio, a njihova pristupačnost je dodatno eksplodirala uslijed drastičnog pada cijena. Prosječna cijena uvezene tone solarnih modula pala je za nevjerovatne dvije trećine – sa blizu 5.000 evra u 2023. na svega 1.700 evra u 2026. godini.
Paralelno s padom cijena tehnologije, talas renoviranja snažno podstiču i državne subvencije. Primjera radi, u Njemačkoj je u periodu od marta do maja 2026. godine zabilježen porast zahtjeva za finansiranje izolacije i zamjene prozora za 16%, dok su zahtjevi za modernizaciju sistema grijanja skočili za čak 40% u odnosu na isti period prošle godine.
Dugoročna otpornost i udar na fosilna goriva
Ulaganja u energetsku efikasnost već daju mjerljive rezultate u smanjenju energetske zavisnosti Evrope. Udio nafte i plina u grijanju prostora unutar evrozone pao je na 56%. Analiza potvrđuje da domaćinstva koja su provela mjere energetske obnove bilježe znatno sporiji rast troškova režija u narednim sezonama u odnosu na neobnovljene stambene objekte.
Predstojeće regulatorne promjene dodatno će ubrzati ovaj proces. Evropski zeleni plan postavio je ambiciozan cilj udvostručenja godišnje stope energetskih obnova do 2030. godine. Dodatni motiv za prelazak na obnovljive izvore biće i širenje Sistema trgovine emisijama (EU ETS), koji od 2028. godine počinje obuhvatati i građevinski sektor, čineći korištenje nafte i plina za grijanje dugoročno finansijski neodrživim.
